W dniu 4 maja 2026 r. braliśmy udział w bardzo dużej akcji obserwacyjnej, której bohaterką była planeta karłowata (136108) Haumea. Zaprosił nas do niej dr José Luis Ortiz Moreno, były wicedyrektor ds. technologii w Instituto de Astrofísica de Andalucía (IAA) w Hiszpanii. Dr Ortiz kieruje zespołem badającym planetoidy w Obserwatorium Sierra Nevada w Granadzie w Hiszpanii i brał udział w odkryciu w 2017 roku układu pierścieni wokół Haumei. Więcej o satelitach i systemie pierścieni Haumei można przeczytać w "Nature": https://www.nature.com/articles/nature24051

Przez Haumeę, o bardzo niewielkiej jasności 17.3 mag, miała być zakryta dość słaba gwiazda o jasności 14.7 mag. Efemeryda zjawiska wyraźnie wskazywała że jesteśmy poza głównym pasem jego przebiegu. Tym niemniej w obserwacjach zjawisk zakryciowych bardzo ważną rzeczą jest właśnie ubezpieczanie obserwacji na wypadek przesunięcia się pasa, a dzieje się to dość często. Z tego powodu każdy obserwator jest cenny - ten znajdujący się w przewidywanym środku pasa zakrycia ale także i ten, który znajduje się poza tym obszarem.

Ze względu na fakt że Haumea posiada dwa wcześniej odkryte satelity oraz układ pierścieni, obserwacja miała charakter priorytetowy i zaangażowała bardzo dużą ilość obserwatoriów zawodowych oraz miłośników astronomii. Pas widoczności zjawiska objął niemal pół globu - obserwacja miała charakter transkontynentalny ! Nasze Obserwatorium było najbardziej wysuniętą na północ placówką, która próbowała obserwować to zjawisko.

Największym teleskopem, przez które obserwowane było zjawisko, i to ze stutkiem pozytywnym, był 10.5-metrowy Wielki Teleskop Kanaryjski na wyspie La Palma. Z drugiej strony pozytywny wynik zakrycia zarejestrowano także teleskopem o średnicy niecałych 11 cm ! 

Wyniki obserewacji cały czas spływają do zespołu dr Ortiza. Na chwilę bieżacą:
 - obserwację planowało - 137 teleskopów (kolor niebieski znacznika na mapie)
 - rejestracja zakrycia z wynikiem pozytywnym - 30 teleskopów (kolor zielony znacznika na mapie)
 - rejestracja zakrycia z wynikiem negatywnym - 19 teleskopów (kolor czerwony znacznika na mapie)
 - zachmurzenie - 42 teleskopów (kolor żółty znacznika na mapie)

Obserwacje pozytywne pochodzą głównie od centralnego ciała układu Haumei. Jednak we Włoszech, na Węgrzech, w Chinach i na wyspie Reunion zanotowano pozytywne rezultaty świadczące o obecności satelitów lub pierścieni planetki. Dokładna analiza, na którą wszyscy czekamy, pokaże nam gdzie znajdowały się księżyce oraz pierścień Haumei w momencie zakrycia. 

Tydzień po zjawisku, w nocy 10/11 maja 2026 Wojciech Burzyński wykonał zdjecie Haumei głównym teleskopem Obserwatorium w celu poglądowego ukazania o ile planetka przesunęła się na tle gwiazd. Zwróćmy także uwagę na nikłą jasność obiektu - zdjęcie musiało być naświetlane aż przez 2 minuty. Zaznaczona gwiazda 10.6 mag jest to teoretyczny zasięg obserwacji nieba przez lornetkę o średnicy 50 mm w dobrych warunkach pozamiejskich.